10 vragen over vloeken

1. Vloeken? Wat is dat?

“Een vorm van primitieve communicatie, vergelijkbaar met grommen”, aldus een taalkundige. Door te vloeken geven mensen uiting aan gevoelens van teleurstelling, pijn, schrik, verbazing, verwondering of frustratie. Het is een emotionele zelfontlading.

2. Waar komt de neiging tot vloeken vandaan?

Elk mens heeft de behoefte om zich af te reageren als het tegenzit of als hij boos is. Lelijke woorden borrelen dan vaak als eerste op. Door vloeken hopen mensen hun frustraties of boosheid kwijt te raken.

3. Vloeken is dus een puur menselijke emotie. Daar kun je toch niks op tegen hebben?

Vloeken is een uitlaatklep om je negatieve emoties te uiten. Vaak gebeurt dat ten koste van anderen. Je zadelt omstanders ongewild op met een portie onbeheerste taal. Het is zoiets als je eigen vuilniszak in de tuin van je buurman zetten.

4. Waarom wordt God eigenlijk steeds genoemd in vloekwoorden?

Een vloek krijgt emotionele kracht als er woorden worden gebruikt uit de taboesfeer. Omdat Gods naam heilig is, rust er een verbod op het gedachtenloos uitspreken ervan. Als iets niet mag, verdubbelt de verleiding om het tóch te doen; dat zie je al bij kleuters. Het overtreden van het verbod op het zinloos gebruiken van Gods naam, geeft de vloeker een kick. Om te choqueren vergrijpen vloekers zich - al dan niet opzettelijk - aan Gods Naam. Soms krijgt een vloek de geladenheid van een negatief gebed. Je neemt God als het ware kwalijk dat je iets vervelends overkomt.

5. Maar de meeste mensen vloeken onbewust. Dat valt ze toch niet kwalijk te nemen?

Voor sommige mensen is vloeken inderdaad een ingeburgerde gewoonte geworden. Die vloeken net zo gedachtenloos als dat ze ademhalen. Misschien is het goed om te bedenken dat bijna driekwart van de mensen in ons land zich ergert aan vloeken, of er zich pijnlijk door voelt getroffen. Vloeken is dus een slechte gewoonte. Want je gebruikt woorden zonder je af te vragen wat ze precies betekenen en wat voor effect ze hebben op mensen om je heen.

6. Ja dááág! Vloeken behoort toch tot de vrijheid van meningsuiting?

In een beschaafd land als Nederland proberen we zoveel mogelijk rekening te houden met elkaars godsdienstige en culturele opvattingen en gevoelens. Tolerantie heet dat. We hebben afgesproken niet te discrimineren, niet te beledigen en elkaar niet moedwillig te kwetsen. Doe dat dan ook niet! Want vloeken is beledigend voor de Schepper en krenkend en discriminerend voor gelovige medemensen.

7. Waarom maken gelovige mensen zich zo druk over vloeken?

De naam van God is het allerheiligste wat er is. Wie die Naam als vloek gebruikt, toont geen respect voor Gods liefde, heiligheid en goedheid. Zo’n vloek is in de oren van een christen een rechtstreekse uitroep van verzet tegen Gods aanwezigheid. Iemand die Gods naam achteloos in de mond neemt, keert zich van Hem af. En doet God pijn. Christenen voelen iets van die pijn. Daarom maken zij zich druk over het vloeken.

8. Ja maar, mensen die een vloek slaken, bedoelen toch niet de naam van God te beschadigen?

Toen een jochie een voetbal door de ruit van de buren schopte, was het eerste wat’ie zei: “Ik deed het niet expres. Ik bedoelde het niet zo!”. Maar zijn moeder gaf hem - terecht - een draai om zijn oren. Voor de meeste vloekers is de naam van God of Jezus slechts een lege klank geworden, zonder betekenis. Gods naam daarentegen heeft wel degelijk een diepe betekenis. Onnadenkende vloekers hollen de betekenis van die naam uit. Ze beroven de naam van God van zijn goede, rijke inhoud. Zo wordt God enorm tekort gedaan. Er zijn trouwens ook mensen die vloeken om God uit te dagen. Door te vloeken vegen ze als het ware de vloer met Hem aan.

9. Wat moet ik dan zeggen?

Stel: Je bent op bezoek bij de koningin en struikelt over het hoogpolige vloerkleed. Dan zul je wel uitkijken wat je zegt... Grove vloeken zijn per definitie onbeleefd. Vloeken zijn bovendien te omzeilen. Vloekwoorden waarin God of Jezus genoemd wordt, kun je vervangen door zelfbedachte woorden of onschuldige klanken die evengoed lucht geven. Na een mep op je duim doen ‘ai-ai-ai’, ‘ieks’, ‘bah’, ‘kraters’ of zelfs ‘ouwiebouwie’ het ook heel goed.

10. Vloeken is aangeleerd, zeggen de affiches van de Bond tegen het vloeken. Is het wel af te leren?

Tip: Doe de ogen stijf dicht, klem de kiezen op elkaar, en tel tot negen. Roep dan - zo hard als je kunt - ‘Tien!’.

Wat heeft God met vloeken te maken?

In Exodus 20 vers 7 staat het derde gebod: Misbruik de naam de HEER, uw God, niet, want wie zijn naam misbruikt laat hij niet vrijuit gaan. De Bond definieert vloeken als het misbruiken van de naam van God of van Jezus Christus. Daaruit blijkt al dat God alles met vloeken te maken heeft. In veel vloeken komen de namen van God of Jezus Christus ook letterlijk voor. Er zijn natuurlijk ook veel grove woorden die niet onder deze definitie vallen. Scheldwoorden en schuttingtaal bijvoorbeeld hebben niet direct met God te maken. Wel is het grof taalgebruik, waaraan veel mensen zich ergeren en dat dan ook beter achterwege gelaten kan worden. Sommige mensen geven toe dat zij bij vloeken gebruik maken van de naam van God, maar ze zijn zich er op dat moment niet bewust van, ze denken daarbij helemaal niet aan God. In het derde gebod waarschuwt God juist tegen dat inhoudloos, leeg gebruik van zijn naam.

Jezus is...

...een Naam. Jezus is geen uitroep van ergernis. Geen achteloos tussenwerpsel. Geen uiting van heftige ontroering. Jezus Christus is de naam van de Zoon van God. Hij kwam 2000 jaar geleden naar de aarde, om aan het kruis te sterven en de dood te overwinnen. Daardoor kan ons bestaan weer zin krijgen. Wie Jezus zegt, noemt geen krachtterm, maar roept Hem aan.

God is...

...een Naam. God is geen stopwoord. Geen uitroep van verbazing. Geen kreet om bij tegenslag het hart te luchten. God is de naam van de Schepper van hemel en aarde. De God die ons gemaakt heeft om Hem te dienen. Ook met onze stem. Spreek daarom vrijmoedig over God, maar gebruik Zijn Naam nooit onnodig.

Leer Webdevelopment met W3Schools @ http://www.w3schools.com